Czasami warto zaprosić rzeczoznawcę Rzeczoznawca zobowiązany jest osobiście dokonać oględzin nieruchomości, która jest przedmiotem wyceny. Zleceniodawca powinien zapewnić mu taką możliwość a także przygotować podstawowe dokumenty dotyczące nieruchomości: odpis z księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów, mapę ewidencyjną, a także – o ile istnieją – projekt budowlany, pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie. W przypadku obiektów wielomieszkaniowych i innych obiektów opisanych w prawie budowlanym należy przygotować książki obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości będącej przedmiotem wyceny. Wgląd do tych dokumentów jest niezbędny do stwierdzenia stanu formalno-prawnego nieruchomości. Niejednokrotnie z korzyścią dla klienta. O niektóre z wymienionych dokumentów rzeczoznawca może wystąpić w stosownych instytucjach osobiście. Wydłuża to jednak proces wyceny oraz zwiększa naturalnie koszt usługi. Umowa o wycenę? Podstawową sprawą winno być precyzyjne określenie przedmiotu usługi oraz celu, dla którego wycena ma być sporządzona. Z celu wynika bowiem zamierzony sposób wykorzystania wyceny oraz wszelkie związane z tym ograniczenia. Uwarunkowania prawne powodują, że sposób docierania do wartości zależny jest od celu, dla którego wycena jest sporządzona. Aby otrzymać produkt zdatny do użytku należy to mieć na względzie. Zastrzeżenia do wyceny wykonanej dla jednego celu a wykorzystywanego do innego celu są nieskuteczne. Kolejnym zabezpieczeniem odbiorcy usługi jest ujawnienie w umowie polisy ubezpieczonej, którą zobowiązany jest posiadać rzeczoznawca. Warto mieć świadomość, że zgodnie z art. 175 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami rzeczoznawca majątkowy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem swych czynności. Brak polisy ubezpieczeniowej jest dowodem na działanie niezgodne z przepisami prawa. Pozostałe warunki umowy mają charakter standardowy i nie różnią się od umów stosowanych zwykle w obrocie gospodarczym. Jak wybrać rzeczoznawcę? Rejestr rzeczoznawców majątkowych zamieszczony jest w serwisie internetowym Ministerstwa Infrastruktury (www. mi.gov.pl). Doradzam jednak by wybierać raczej tych rzeczoznawców, którzy działają w sposób profesjonalny, mają własne kancelarie trwale oznaczone tablicami informacyjnymi. Podejście takie daje duże prawdopodobieństwo, że mamy do czynienia z kimś, kto usługi w zakresie wyceny nieruchomości wykonuje zawodowo a nie doraźnie, z doskoku. Z uwagi na ewentualną konieczność poddania wyceny opiniowaniu warto korzystać z usług rzeczoznawców stowarzyszonych w organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych. Znając nazwę organizacji, do której przynależy rzeczoznawca mamy jednocześnie adres instytucji opiniującej. Organizacje takie coraz sprawniej realizują swoje obowiązki wobec klientów. Nie należy obawiać się, że organizacja zawodowa chronić będzie ślepo swojego członka. Nadpodaż osób rzeczoznawców wobec rynkowych potrzeb sprawiła, że konkurencja odbywa się przede wszystkim w obszarze jakości usługi. Chronienie nierzetelności zawodowej nie leży w interesie środowiska. Kto kontroluje wycenę? Osią wyceny jest wartość określana przez rzeczoznawców majątkowych i ona jest główną przyczyną sporów. W razie wątpliwości co do wartości ujawnionej w wycenie klient – odbiorca usługi – ma możliwość uzyskania opinii o wycenie zrealizowanej na jego zlecenie. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej jest organem administracyjnym odnoszącym się raczej do sprawy podmiotowo. KOZ w trybie administracyjnym odnosi się do działalności rzeczoznawcy majątkowego w nawiązaniu do obowiązujących przepisów prawa i standardów zawodowych. Działające w ramach stowarzyszeń Komisje Opiniujące czy też Komisja Arbitrażowa odnoszą się natomiast do przedmiotu – czyli wyceny. Jest to z reguły wystarczające dla użytkowników wyceny i nie wymaga postępowania administracyjnego. Najczęściej sprawy dotyczą wartości i wynikają z podejrzeń, że wartość określona przez rzeczoznawcę majątkowego nie jest prawidłowa. Użytkownik wyceny nie posiadając kompetencji niezbędnych do oceny jakości usługi świadczonej przez rzeczoznawcę występuje o wydanie opinii. Bywa też, że wartość jest jak najbardziej prawidłowa lecz użytkownik wyceny stara się, z różnych względów, odsunąć w czasie konsekwencje wynikające z wyceny. Atakowana jest wówczas wyłącznie formalna strona usługi. W tych przypadkach wykazanie prawdy jest jednak tylko kwestią czasu.